Najciekawsze Na Wsi

Zwiedzanie kościoła i pozostałych części kompleksu klasztornego pozwoli niewątpliwie odczuć atmosferę minionych stuleci. Zobaczycie tu liczne dzieła sztuki sakralnej, dowiecie się, jak wyglądało życie mnichów przed wiekami oraz jak funkcjonował i z czego utrzymywał się klasztor.

Początki opactwa

Za początki powstania Jemielnicy przyjmuje się drugą połowę XII wieku. W tym czasie do Jemielnicy przybyli, na zaproszenie księcia opolskiego, osadnicy frankońscy z terenów południowych Niemiec.

W latach 80. XIII wieku książę opolski Bolko I sprowadził do Jemielnicy cystersów. Wbrew zakonnej tradycji mnisi zamieszkali w osadzie, a nie na jej uboczu, w skromnym drewnianym lokum w pobliżu kościoła Wszystkich Świętych, gdzie gospodarzem był proboszcz diecezjalny.

Pod koniec lat 90. XIII wieku cystersi rozpoczęli budowę swojego murowanego kościoła klasztornego i drewnianych zabudowań klasztornych. Wielkimi dobroczyńcami cystersów byli książęta Bolko I Opolski i jego syn Albert I Strzelecki.

Życie mnichów

Najważniejszą osobą w klasztorze był opat, który kierował życiem klasztoru. Codzienne zajęcia mnichów toczyły się zgodnie z dewizą: „ora et labora”(módl się i pracuj).

W pierwszych wiekach istnienia klasztoru w Jemielnicy mnisi rozpoczynali swój dzień o 1.30 pierwszą modlitwą z Liturgii Godzin. Osiem godzin dziennie poświęcali modlitwie, kolejne osiem pracy fizycznej, a pozostałe osiem – odpoczynkowi.

W ciągu dnia obowiązywała ich cisza, z wyjątkiem jednej godziny rekreacji podczas której mogli sobie pogawędzić.

Ich kalendarzu zawierał tylko dwie pory roku: lato i zimę.

W drugiej połowie XVI w. na prośbę biskupa wrocławskiego mnisi wzięli pod swoją opiekę jemielnicką parafię. Opat został proboszczem, a w jego imieniu parafią administrował któryś z mnichów.

Podstawą zamożności cystersów było uposażenie w ziemię. Klasztor posiadał od kilku do kilkunastu wsi. Ściągał też dziesięcinę ze wsi własnych i dziesięcinnych.

Cystersi mieli też młyny, pasieki i karczmy. Od księcia otrzymali prawo sądzenia swoich poddanych.

Prowadzili także szkołę klasztorną dla nowicjuszy. Przy klasztorze istniało również gimnazjum, założone miedzy rokiem 1748 a 1753, do którego uczęszczała młodzież, głównie mieszczańska i chłopska.

Dzieła sztuki malarskiej i rzeźbiarskiej w kościele

Budynek kościoła ma kształt trójnawowej bazyliki. Wybudowano go w stylu gotyckim z łamanego kamienia wapiennego i cegły.

Po wielkim pożarze w 1733 roku, kościół został odbudowany i obecnie nosi znamiona dwóch stylów: gotyckiego i barokowego.

W barokowym wystroju kościoła zwracają uwagę bogato zdobione ołtarze, których jest 15. Największy z nich, ołtarz główny, pochodzi z 1734 roku. Jego twórcą był Michael Kössler z Niemodlina.

Ołtarz główny ma dwie kondygnacje i znajduje się na podwyższonym cokole. W jego centrum znajduje się obraz Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, namalowany przez Georga Wilhelma Neuhertza. Zwieńczenie ołtarza zdobią figury Michała Archanioła aniołów.

Inne znaczące obrazy w świątyni to:

• sześć obrazów ilustrujących życie Marii z lat 1767–1768,

• wizja św. Bernarda,

• obrazy Wszystkich Świętych,

• obraz św. Jana Nepomucena,

• obraz św. Szczepana,

• obraz św. Anny z Matką Boską,

• portret św Jadwigi,

• obrazy drogi krzyżowej.

Do ważnych zabytków sztuki rzeźbiarskiej należą rzeźba Chrystusa Ecce Homo autorstwa Jana Melchiora Oesterreicha (1740) oraz rzeźba świętego Sebastiana, która powstała w 1500 roku. Wykonali ją prawdopodobnie uczniowie Wita Stwosza we wrocławskiej pracowni.

Zabudowania kompleksu cysterskiego

W dawnym klasztorze mieści się obecnie plebania, a w prałaturze – oddział Caritas i kancelaria parafialna. W klasztorze znajdowały się cele mnichów, izba dla gości, refektarz, kapitularz, skryptorium, biblioteka i pomieszczenia gospodarcze.

Opat zajmował budynek prałatury, do którego przylegała okrągła baszta. W baszcie tej znajdował się karcer dla krnąbrnych mnichów. Wewnątrz klasztoru mieścił się plac zwany „wiridarium”, którego centrum zajmowała XVI wieczna studnia.

Zabudowania gospodarcze położone są na zachód od kościoła i klasztoru. W ich skład wchodził młyn, browar z piekarnią, mieszkania dla służb i spichlerz.

Młyn stał w pobliżu murów klasztornych już XIV wieku. Początkowo należał do księcia strzeleckiego Alberta, który 17 kwietnia 1361 roku podarował go cystersom. Mnisi dzierżawili go młynarzom i z tego czerpali korzyść.

Spichlerz, jaki widzimy w obecnym kształcie, został wybudowany w latach osiemdziesiątych XVIII wieku przez opata Eugena Staniczka. Służył głownie do magazynowania ziarna, po wymłóceniu zboża. Obecnie w dawnym spichlerzu znajduje się wystawa pod tytułem „Od zasiewu ziarna do chleba na stole."