Najciekawsze Na Wsi

Odnalezienie latem 1968 roku na terenie Kruszy Zamkowej tajemniczej monety zapoczątkowało serię odkryć archeologicznych, na podstawie których ustalono, że ponad dwa tysiące lat temu istniała tu osada handlowa będąca częścią Bursztynowego Szlaku. Dziś istnieje tu obiekt archeologiczny, gdzie można podziwiać przedmioty codziennego użytku i narzędzia sprzed ponad dwóch tysięcy lat.

Dlaczego Askaukalis?

Wspomnianą wcześniej monetę odkrył miejscowy gospodarz Julian Pater podczas prac polowych. Jak się później okazało, moneta była srebrnym denarem i zawierała wizerunek rzymskiego cesarza Antoninusa Piusa z II wieku n.e. Odkrycie to sprowadziło do Kruszy Zamkowej naukowców z katedry archeologii z Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu. W krótkim czasie odkryli oni jeszcze więcej skarbów z czasu wpływów rzymskich - monety, biżuterię, ozdoby z brązu, paciorki ze szkła, figurki legionisty. Na ich podstawie wysnuto wniosek, że w tym miejscu przed wiekami istniała znacząca placówka handlowa, która prowadziła handel z Cesarstwem Rzymskim i była częścią tak zwanego bursztynowego szlaku. Zidentyfikowano to miejsce jako Askaukalis - jedno z 94 miast i osad, które na Mapie „Magna Germana” zamieścił Klaudiusz Ptolemeusz, starożytny geograf, matematyk i astronom, który działał na uniwersytecie w Aleksandrii. Askaukalis jest jednym z trzech opisanych przez Ptolemeusza punktów, które znajdują się na Ziemiach Polskich.

Co można zobaczyć w Askaukalis?

Obiekt archeologiczny „Askaukalis - Krusza Zamkowa” istnieje od września 2014 roku. Od frontu, przy symbolicznej bramie stoi wyrzeźbiony w drewnie posąg rzymskiego legionisty. Na wybrukowanym, przypominającym rzymskie drogi placu stanęła rekonstrukcja antycznej świątyni, której istnienie odkryto w 2013 roku. Obok niej stoją cztery tablice informacyjne, na których przeczytamy o historii miejsca, znalezionych tu skarbach i obejrzymy zdjęcia.

Historię Askaukalis ujęto w cztery bloki tematyczne:

• Askaukalis na mapie Ptolemeusza,

• Askaukalis - aglomeracja osadnicza,

• Krusza Zamkowa - osada centralna,

• Krusza Zamkowa - sanktuarium.

Znajdziemy też tutaj świetnie zachowane fundamenty domów i piwnic z czasów neolitu, które świadczą o tym, że historia Askaukalis zaczęła się jeszcze przed czasami rzymskimi.

Pasja kustosza

Tablice informacyjne i ustawione w kręgi kamienie, z których każdy ma inną historię sporo wam o tym miejscu opowiedzą, jednak Askaukalis prawdziwie ożyje dla was, gdy posłuchacie Krzysztofa Patera. To syn nieżyjącego już Pana Juliana. Jest kustoszem tego obiektu i mieszka tuż obok. Od dziecka poznawał historię Askaukalis i był świadkiem coraz to nowych odkryć. W środowisku naukowym i archeologicznym zwany jest Strażnikiem Askaukalis - choć archeolodzy zbadali jego pole bardzo wnikliwe, wciąż skrywa ono wiele nieodkrytych skarbów, dlatego miejsce to przyciąga nielegalnych poszukiwaczy. Pan Krzysztof wraz z żoną od lat prowadzi kronikę, z której można wyczytać wiele ciekawostek na temat Askaukalis – wystarczy poprosić o jej pokazanie.